🏠 หน้าหลักหน่วยสวนหัวใจและหลอดเลือด
CATH-ORI-001 · ฉบับ 1.0

📖 คู่มือปฐมนิเทศ
หน่วยสวนหัวใจและหลอดเลือด

Cardiac Catheterization Laboratory — โรงพยาบาลพระนครศรีอยุธยา
กลุ่มงานการพยาบาล กลุ่มภารกิจด้านการพยาบาล

📅 ประกาศใช้ 1 ต.ค. 2568 🔄 ทบทวน 30 ก.ย. 2569 📋 17 ส่วน
🏥 ส่วนที่ 1 — แนะนำหน่วยงานและโรงพยาบาล
วิสัยทัศน์: การแพทย์ทันสมัย บริการด้วยหัวใจ ห่วงใยสุขภาพชุมชน
ค่านิยม: C²G = Customer Focus · Creative Thinking · Good Government
ค่านิยมหน่วยงาน: ปลอดภัย รวดเร็ว พัฒนาอย่างต่อเนื่อง
ข้อมูลรายละเอียด
ระดับ รพ.โรงพยาบาลศูนย์ ระดับ A (Academy) · เขตสุขภาพที่ 4 · แม่ข่ายรับส่งต่อโรคหัวใจ
ห้อง Cath Lab1 ห้องปฏิบัติการ
เตียงพักฟื้น5 เตียง (Post-Cath Recovery)
บริการ24 ชั่วโมง / 7 วัน / On-call STEMI
เป้าหมาย D2B≤ 90 นาที (Primary PCI)
ส่วน 02

โครงสร้างองค์กรและบทบาท

ตำแหน่งคุณสมบัติจำนวนบทบาทหลัก
หัวหน้าหน่วยพว.ชำนาญการ1บริหาร วางแผน กำกับดูแล
พยาบาลวิชาชีพRN + อบรมเฉพาะทางหัวใจ4ปฏิบัติการพยาบาลเฉพาะทาง
NAฝึกอบรมในหน่วยงาน1ช่วยเหลือการพยาบาล
CVTวท.บ. / วิทยาศาสตร์1-2เทคนิคถ่ายภาพ, ECHO, Hemodynamic
พนักงานทั่วไปฝึกอบรม1ความสะอาด, งานบริการทั่วไป
ผู้ที่ต้องประสานงาน: Interventional Cardiologist · Anesthesiologist · Radiographer · Lab · CCU/Ward หัวใจ
ส่วน 03

ขอบเขตบริการและหัตถการ

🔍 หัตถการวินิจฉัย (Diagnostic)▼
  • CAG — ฉีดสีดูหลอดเลือดหัวใจ Femoral/Radial
  • Right Heart Cath — วัด RA, RV, PA, PCWP
  • IVUS / OCT — ดูผนังหลอดเลือด ประเมิน Plaque, Stent
  • FFR / iFR — ประเมินความสำคัญทางสรีรวิทยาก่อน PCI
🩺 หัตถการรักษา (Interventional)▼
  • Primary PCI (STEMI) — D2B ≤ 90 นาที
  • Elective PCI — Balloon + DES
  • Rotablation — Calcified lesion
  • IVL — Shock wave สลายแคลเซียม
  • Pacemaker — PPM กรณี Bradyarrhythmia
  • ASD/VSD Closure — Occluder device
  • IABP — Cardiogenic shock
ส่วน 04

สิ่งแวดล้อม อาคาร และกายภาพ

พารามิเตอร์ค่ามาตรฐานความถี่ตรวจ
อุณหภูมิห้อง20-24°Cทุกวัน ก่อนเริ่มงาน
ความชื้น40-60%ทุกวัน
ความดันอากาศPositive pressureทุกวัน
HEPA Filterทำงาน 100%สัปดาห์ละครั้ง
แสงสว่าง≥ 1,000 Luxเมื่อเปลี่ยนหลอด
Lead Shieldingตามมาตรฐาน กรมวิทย์ปีละครั้ง
Zone A: Procedure Room (Sterile) · B: Control Room · C: Recovery 6 เตียง · D: Preparation · E: CSSD area
ส่วน 05

อุปกรณ์และเครื่องมือแพทย์หลัก

เครื่องมือหน้าที่
Monoplane FluoroscopyX-ray Realtime, C-arm, Cine angiography
Physiological MonitorECG 12-lead, IBP, SpO2, Pressure waveform
DefibrillatorCardioversion, Defibrillation, External pacing
IABP Machineช่วย Coronary perfusion, ลด Afterload
ACT Analyzerวัด ACT หลัง Heparin เป้า >250-300 วินาที
Power Injectorฉีด Contrast ด้วยแรงดันควบคุม
IVUSคลื่นเสียงความถี่สูงดูผนังหลอดเลือด
Emergency Cartยาฉุกเฉิน + Intubation + Defib — ตรวจทุก Shift
วัสดุหลัก: Sheath 5-8F · Catheter (JL, JR, AL, AR, MP, Pigtail) · Guidewire · Balloon · DES 2.0-5.0mm × 8-38mm · Contrast (Non-ionic, ≤4 ml/kg)
ส่วน 06

การพยาบาลผู้ป่วย Pre-Intra-Post

📋 Pre-procedure (Elective)▼
Assessment: V/S, Allergies, Lab (CBC, BUN, Cr, eGFR, PT/INR), Access site (Allen test), Renal function, ยา (Metformin หยุด 48 ชม.), Consent
Preparation: งดน้ำ ≥4 ชม. งดอาหาร ≥6 ชม. · ล้าง Access site · IV 18-20G · Pre-hydration · ECG/SpO2/IBP · Crash cart · Time-out
🚨 STEMI Protocol: Activate → On-call มา ≤10 นาที → ผู้ป่วยถึง Lab ≤30 นาที → D2B ≤ 90 นาที
ยาทันที: Aspirin 300mg + Ticagrelor 180mg หรือ Clopidogrel 600mg
🔴 Intra-procedure▼
Scrub Nurse: Sterile field, Draping, ส่งอุปกรณ์, Contrast นับปริมาณ, Heparin 70-100 U/kg, ตรวจ Device ก่อนส่ง, นับอุปกรณ์
Circulating Nurse: Monitor ECG/BP/SpO2/IBP, V/S ทุก 5-15 นาที, ACT ทุก 30 นาที, Sedation, SBAR, Radiation dose, Specimen
🟢 Post-procedure 24 ชม.▼
0-2 ชม.: Monitor ต่อเนื่อง · Femoral: Sheath removal ACT <180 · Radial: Band 2-4 ชม. · ตรวจ Access ทุก 15 นาที
Red Flag: เลือดออก/Hematoma · BP drop >20 · Vasovagal · VT/VF · ST change
2-6 ชม.: Monitor ทุก 30-60 นาที · Peripheral pulse · IV fluid · Pain score
6-24 ชม.: Monitor ทุก 4 ชม. · Discharge criteria · D/C education · นัด Cardiology OPD
ส่วน 07

การจัดการยาและสารทึบรังสี

ยาขนาดวัตถุประสงค์ข้อควรระวัง
Heparin70-100 U/kg IV (max 10,000U)Anticoagulation PCIACT >250-300 วินาที
Aspirin300mg Load / 75-100mg/dAntiplateletแพ้ ASA, GI bleeding
Ticagrelor180mg Load / 90mg BIDP2Y12 inhibitorห้าม Hemorrhagic stroke
Clopidogrel600mg Load / 75mg/dP2Y12 inhibitorCYP2C19
NTG100-200 mcg IC / 0.4mg SLCoronary spasmBP <90 ห้ามใช้
Adenosine36-54 mg IV rapidFFRAV block, Bronchospasm
Atropine0.5-1 mg IVVasovagalGlaucoma
Epinephrine1mg IV (CPR) / 0.3mg IMArrest / Anaphylaxisระวัง Arrhythmia
Contrast: ไม่เกิน 4 ml/kg หรือ 3×eGFR×BW/Cr · Pre-hydration 0.9%NSS 1ml/kg/hr 3-12 ชม. · เฝ้าระวังแพ้ 30 นาที · เก็บ Room temp / อุ่น 37°C
ส่วน 08

☢️ Radiation Safety — ALARA

T

Time — ลดเวลา

ปฏิบัติงานนอก Beam ถ้าไม่จำเป็น ออกนอกห้องขณะ Fluoroscopy

D

Distance — เพิ่มระยะ

Inverse square law: ระยะ 2× → dose ลด 4×

S

Shielding — เกราะป้องกัน

Lead apron ≥0.5mm Pb · Thyroid collar · Lead glasses · Ceiling/Table shield

อุปกรณ์วัตถุประสงค์บำรุงรักษา
Lead Apronป้องกันลำตัว ≥0.5mm PbX-ray ตรวจ crack ปีละ 1 ครั้ง
Thyroid Collarป้องกัน Thyroid จาก Scatterตรวจสภาพทุกครั้ง
Lead Glassesป้องกัน Lens ลด Cataractทำความสะอาด ตรวจรอยร้าว
TLD Badgeวัดรังสีสะสมรายบุคคลส่งทุก 3 เดือน
⚠️ Dose Limit: ≤ 20 mSv/ปี (ICRP 103) · เฉลี่ย 5 ปี ≤ 100 mSv
⚠️ สตรีมีครรภ์: ห้ามปฏิบัติงานในห้อง Cath Lab โดยเฉพาะไตรมาสแรก — แจ้งหัวหน้าทันที
ส่วน 09

🚨 การจัดการภาวะฉุกเฉิน

ภาวะสัญญาณเตือนการรักษาเบื้องต้น
VasovagalBP↓ HR<50 เหงื่อ ซีด คลื่นไส้Atropine 0.5-1mg IV · ยกขา · IV fluid
AnaphylaxisUrticaria Bronchospasm HypotensionEpi 0.3mg IM · Chlorpheniramine · Hydrocortisone
VFไม่มีชีพจรCPR ทันที · Defib 200J · Epi 1mg q3-5min
Coronary DissectionST↑ เฉียบพลัน เจ็บหน้าอก BP dropแจ้งแพทย์ · Angiography · Stent/CABG
No-reflowTIMI 0-1 หลัง PCIIC Nicorandil/Adenosine/NTG/Verapamil
TamponadeBP↓ progressive JVP↑Echo · Pericardiocentesis ฉุกเฉิน
Cardiogenic ShockMAP<65 CO<2.2 ซีด ปัสสาวะน้อยIABP · NE · IV fluid · Revascularization
Cardiac Arrest Protocol: ประเมิน → Carotid ≤10 วิ → CPR ≥5cm 100-120/min → Defib VF/pVT 200J → Epi 1mg q3-5min → Amiodarone 300mg (refractory) → ROSC → TTM 36°C
ส่วน 10

📞 ระบบติดต่อประสานงาน

หน่วยงานเบอร์ภายในมือถือ (คลิกโทร)
🫀 Cath Lab8352, 8353089-901-2809
👨‍⚕️ แพทย์หัวใจ On-call8365083-999-6381 (พ.นัชกวี)
🏥 CCU / Ward หัวใจ8339089-901-2844
🚑 ER1669 / 2105089-901-2801
💊 เภสัชกรรม2223, 2228089-901-2855
🧪 CSSD7230, 7232089-901-2825
🔧 ช่างเทคนิค3000089-901-2807
สิทธิประโยชน์: UC (บัตรทอง): DRG/Per case · SSO (ประกันสังคม): Surgical Fee · CSMBS (ข้าราชการ): ราคากลาง · Self-pay: ราคา รพ.กำหนด
ส่วน 11

🧤 การป้องกันและควบคุมการติดเชื้อ

ก่อน/ระหว่างหัตถการ▼
  • ล้างมือ 7 ขั้นตอน ก่อน-หลังสัมผัสผู้ป่วยทุกครั้ง
  • Surgical hand scrub · Sterile gown · Double gloving
  • Sterile draping ทั่วร่างกาย · Sterile technique ตลอด
  • Surgical Mask + Eye protection ทุกคนในห้อง
จัดการขยะและพื้นผิว▼
  • Sharps → Sharps container ทันที ห้าม Re-cap
  • ขยะเลือด → ถุงแดง Biohazard
  • Terminal cleaning หลังผู้ป่วยทุกราย · เปลี่ยน Linen ทุก Case
  • ห้ามนำอาหาร-เครื่องดื่มเข้าพื้นที่ทำหัตถการ
Needlestick/Blood Exposure: ล้าง Soap & Water ≥15 นาที → รายงาน Supervisor → พบแพทย์ OPD อาชีวฯ ≤1-2 ชม. (PEP) → ติดตาม HIV, HBsAg, HCV ที่ 6 สัปดาห์, 3 เดือน, 6 เดือน
ส่วน 12

📝 การบันทึกทางการพยาบาล

เอกสารรายละเอียด
Cath Lab Procedure RecordHN, วัน-เวลา, หัตถการ, Access, Sheath, Contrast, Fluoro time, DAP, Complication
Nursing APIE NoteAssessment · Intervention · Planning · Evaluation
Medication Recordยาทุกชนิด: ชื่อ, Dose, Route, เวลา, ผู้ให้
ACT Recordเวลาเจาะ, ค่า ACT, Heparin dose เพิ่ม
Time-out ChecklistPatient ID ×2, หัตถการ, Access, Allergy, Equipment, Team confirm
SBAR HandoverSituation · Background · Assessment · Recommendation
Incident Reportบันทึกใน HIS ≤24 ชม. ไม่ระบุชื่อในเวชระเบียน
ส่วน 13

🎯 สมรรถนะและการประเมิน

Core Competency 5 ด้าน: มุ่งผลสัมฤทธิ์ · บริการที่ดี · ความเชี่ยวชาญ · จริยธรรม · ร่วมแรงร่วมใจ
โดเมนชื่อตัวอย่าง
D1Pre-procedure Careคัดกรอง eGFR, Consent, Crash cart, Access site
D2Scrub Nurse TechniqueSterile field, Device inspection, Contrast/Heparin
D3Circulating Nurse SkillsECG/IBP, Time-out, ACT, SBAR
D4Emergency ManagementVasovagal, Anaphylaxis, VF, Primary PCI On-call
D5Radiation SafetyALARA, Lead apron, TLD, Dose monitoring
D6Post-procedure CareAccess site, Sheath removal, Compression, D/C ed.
D7Quality & Professional Dev.Incident report, RCA, CPG, QI, Mentoring
ระดับชื่อประสบการณ์เป้าหมาย
1Novice<3 เดือนปฏิบัติตาม Protocol ภายใต้การกำกับ 100%
2Advanced Beginner3-6 เดือนRoutine case อิสระ ต้องการช่วย Complex
3Competent6-12 เดือนทำอิสระ On-call ได้ วางแผนเอง
4Proficient1-3 ปีแก้ปัญหาซับซ้อน สอนเพื่อน
5Expert≥3 ปีPreceptor พัฒนา CPG QI Leader
ส่วน 14

📈 CQI / Patient Safety / KPI

ตัวชี้วัดเป้าหมายความสำคัญ
D2B Time (STEMI)≤ 90 นาทีลด Infarct size, ลด Mortality
CIN Rate< 5%ป้องกันด้วย Pre-hydration
Vascular Complication< 2%Hematoma, Pseudoaneurysm
Radiation Dose (DAP)ตาม Reference LevelALARA
Procedure Mortality< 0.3% (Elective)ACC/AHA benchmark
Informed Consent100%สิทธิผู้ป่วย กฎหมาย
Stent Thrombosis< 0.5%DAPT compliance
Incident Report: Near miss, Sentinel event, Complication, Wrong patient/procedure, Med error, Falls, Equipment failure → HIS ≤24 ชม. (Blame-free) → Sentinel event ทำ RCA ≤45 วัน
ส่วน 15

⚖️ สิทธิผู้ป่วย จริยธรรม กฎหมาย

1

สิทธิรับทราบข้อมูล

ผู้ป่วยต้องได้รับคำอธิบาย หัตถการ ความเสี่ยง ทางเลือก ผลที่คาดหวัง ก่อนลงนาม Informed Consent

2

สิทธิปฏิเสธการรักษา

ผู้ป่วยมีสิทธิปฏิเสธได้ (ยกเว้นฉุกเฉินอาจเสียชีวิต) — บันทึกในเวชระเบียน

3

ความเป็นส่วนตัว

ห้ามเปิดเผยข้อมูลโดยไม่ได้อนุญาต — PDPA พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562

4

เข้าถึงบริการเท่าเทียม

ไม่เลือกปฏิบัติตามสิทธิ — Elective PCI จัดคิวตาม Medical priority

5

Duty of Care

พยาบาลมีหน้าที่ดูแลตามมาตรฐานวิชาชีพ การละเลยอาจนำสู่ความรับผิดทางกฎหมาย

ส่วน 16

🗓️ ตารางเวรและ On-call

เวรเวลากิจกรรม
เวรเช้า08:30-16:30Elective, Emergency, ตรวจสอบ Lab, Handover
เวรบ่าย16:30-00:30หัตถการค้าง, Emergency ช่วงบ่าย
On-call16:30-08:30STEMI Primary PCI, Emergency ตลอดคืน
On-call อิสระ: Competency ≥ Level 3 ทุก Domain · ฝึก On-call ร่วม Senior ≥3 เดือน · ≥10 Primary PCI cases
STEMI Activate: รับแจ้ง → มาถึง รพ. ≤20 นาที → Lab พร้อม ≤30 นาที → อุปกรณ์พร้อมก่อนผู้ป่วยมาถึง
ส่วน 17

✅ แบบประเมินผลการปฐมนิเทศ

📝 ข้อมูลผู้รับการปฐมนิเทศ

👨‍⚕️ ข้อมูลผู้ประเมิน (Preceptor / หัวหน้าหน่วย)

💡 วิธีใช้: คลิกที่ช่องสี่เหลี่ยม ☐ เพื่อ ✓ เมื่อผ่านแต่ละหัวข้อ → กดปุ่ม "สรุปผลการประเมิน" เพื่อดูสรุป → กดปุ่ม "พิมพ์" เพื่อ Print

📋 หมวดที่ 1 — ด้านความรู้ทั่วไปและหน่วยงาน (5 ข้อ)

✓
ทราบวิสัยทัศน์ พันธกิจ ค่านิยม MOPH☐
✓
ทราบโครงสร้างหน่วยงาน บทบาทหน้าที่ของตนเอง☐
✓
ทราบขอบเขตบริการ ประเภทหัตถการ☐
✓
ทราบตำแหน่งอุปกรณ์ฉุกเฉิน Crash cart☐
✓
ทราบ Phone directory เบอร์ติดต่อสำคัญ☐

👩‍⚕️ หมวดที่ 2 — ด้านทักษะการพยาบาล (8 ข้อ)

✓
ประเมิน Pre-procedure ครบ (Allergy, eGFR, Consent)☐
✓
ทำ Sterile preparation / Draping ถูกต้อง☐
✓
Scrub nurse ส่งอุปกรณ์ถูก Sequence ภายใต้การกำกับ☐
✓
Monitor ECG, IBP, SpO2 และรายงาน Abnormality☐
✓
บันทึก ACT และรายงานค่าผิดปกติ☐
✓
นำ Time-out ครบ 5 รายการ☐
✓
ดูแล Access site หลังหัตถการ (Femoral/Radial)☐
✓
ทำ SBAR Handover ครบถ้วน☐

🛡️ หมวดที่ 3 — ด้านความปลอดภัย (6 ข้อ)

✓
สวม Lead apron, Thyroid collar ทุกครั้งที่เข้าห้อง☐
✓
รู้ตำแหน่ง TLD badge และส่งตรวจตามกำหนด☐
✓
รู้ขีดจำกัด Contrast ของผู้ป่วยแต่ละราย☐
✓
ปฏิบัติ Standard Precautions ถูกต้อง☐
✓
รู้ขั้นตอนหลัง Needlestick / Blood exposure☐
✓
รู้วิธีรายงาน Incident report☐

🚨 หมวดที่ 4 — ด้านการจัดการภาวะฉุกเฉิน (5 ข้อ)

✓
รู้สัญญาณ Vasovagal และปฏิบัติได้ถูกต้อง☐
✓
รู้สัญญาณ Anaphylaxis และให้ Epinephrine IM ได้☐
✓
ทำ CPR และใช้ Defibrillator ได้☐
✓
รู้ขั้นตอน STEMI Protocol (Activation to D2B)☐
✓
รู้ตำแหน่ง Emergency drugs ทุกชนิดใน Crash cart☐

📊 สรุปผลการประเมินปฐมนิเทศ

ผู้รับการปฐมนิเทศ: -  |  ตำแหน่ง: -
วันที่เริ่มงาน: -  |  วันที่ประเมิน: -
ผู้ประเมิน: -  |  ตำแหน่ง: -
รอบการประเมิน: -  |  Competency Level: -
0
ผ่าน
0
ยังไม่ผ่าน
0%
คะแนนรวม
0/24
ทั้งหมด
📋 หมวด 1 ความรู้ทั่วไป: 0/5  |  👩‍⚕️ หมวด 2 ทักษะพยาบาล: 0/8
🛡️ หมวด 3 ความปลอดภัย: 0/6  |  🚨 หมวด 4 ฉุกเฉิน: 0/5
—

📅 ตารางแผนการปฐมนิเทศ

สัปดาห์หัวข้อกิจกรรม
1-2แนะนำหน่วยงาน สิ่งแวดล้อม อุปกรณ์ทัวร์ สาธิต คู่มือ E-learning
3-4มาตรฐาน Pre/Intra/Post, SterileObservation + ฝึกปฏิบัติ
5-6ยา, Contrast, Radiation, DosimetryCase study, Simulation, Written test
7-8ฉุกเฉิน, CPR, ACLSSimulation, Megacode drill
9-10Competency ครั้งที่ 1, IDPOSCE, Portfolio review
11-16ทักษะเฉพาะทาง, On-call Supervisedร่วม On-call กับ Senior ≥10 STEMI
17-24ประเมิน On-call อิสระCompetency Level 3 ทุก Domain
คู่มือปฐมนิเทศ — CATH LAB · AYUTTHAYA HOSPITAL หน่วยสวนหัวใจและหลอดเลือด · กลุ่มงานการพยาบาล · ปีงบประมาณ 2569